Trĩ là bệnh lý phổ biến ở người trưởng thành, đặc biệt ở nhóm ít vận động, táo bón kéo dài, phụ nữ sau sinh hoặc người phải ngồi nhiều. Tuy nhiên, không ít người vẫn chủ quan, cho rằng đây chỉ là căn bệnh "khó nói" nhưng không nguy hiểm.

Thực tế, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, trĩ có thể gây xuất huyết nghiêm trọng, thiếu máu nặng cùng nhiều biến chứng đe dọa sức khỏe.

Truyền 6 đơn vị máu vì trĩ xuất huyết nặng

Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị đã phẫu thuật cấp cứu thành công cho một bệnh nhân nữ 54 tuổi bị trĩ xuất huyết nặng, thiếu máu nghiêm trọng.

Theo thông tin từ bệnh viện, bệnh nhân trú tại phường Nam Đông Hà được chuyển đến từ tuyến dưới trong tình trạng mệt mỏi nhiều, chóng mặt, niêm mạc nhợt nhạt. Người bệnh cho biết đã đại tiện ra máu tươi kéo dài khoảng hai tháng nhưng chưa điều trị dứt điểm.

Khi nhập viện, khối sa vùng hậu môn không tự co lên được. Nội soi đại trực tràng ống mềm xác định bệnh nhân mắc trĩ nội độ III kèm xuất huyết. Kết quả xét nghiệm công thức máu cho thấy chỉ số hồng cầu giảm sâu, xác định tình trạng thiếu máu nặng do mất máu kéo dài.

Nhận định đây là ca bệnh nguy cơ cao, các bác sĩ đã truyền khẩn 4 đơn vị hồng cầu khối để hồi sức, sau đó chuyển bệnh nhân lên Khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức để mổ cấp cứu.

Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp ghi nhận búi trĩ sa chiếm gần toàn bộ chu vi hậu môn; một búi lớn ở vị trí 5 giờ đang chảy máu thành tia liên tục. Các bác sĩ tiến hành khâu thắt mạch máu đang chảy và xử lý các búi trĩ còn lại bằng phương pháp Longo - kỹ thuật hiện đại giúp cắt khoanh niêm mạc trực tràng và treo búi trĩ lên vị trí ban đầu, hạn chế nguy cơ tái phát.

Sau mổ, bệnh nhân tiếp tục được truyền thêm 2 đơn vị máu. Tổng cộng, người bệnh đã phải truyền 6 đơn vị máu để ổn định tình trạng thiếu máu nặng. Sau 24 giờ, tình trạng chảy máu được kiểm soát hoàn toàn. Sau 5 ngày điều trị, sức khỏe bệnh nhân ổn định và được xuất viện.

Trường hợp này là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm của xuất huyết do trĩ nếu không được phát hiện và xử trí sớm.

Trĩ là bệnh lý phổ biến ở người trưởng thành.

Các cấp độ của bệnh trĩ

Trĩ nội

• Độ I: Búi trĩ xuất hiện trong ống hậu môn. Người bệnh có thể cảm giác rát nhẹ, đôi khi ngứa và chảy máu ít khi đại tiện.

• Độ II: Búi trĩ sa ra ngoài khi đi vệ sinh nhưng tự co lại được. Có thể thấy máu khi đại tiện, cảm giác khó chịu tăng lên.

• Độ III: Búi trĩ sa ra ngoài và không tự co lại; người bệnh phải dùng tay đẩy mới vào trong được. Chảy máu và đau tăng rõ rệt.

• Độ IV: Búi trĩ luôn nằm ngoài hậu môn, không thể đẩy vào. Người bệnh đau đớn, khó chịu thường xuyên, nguy cơ xuất huyết và biến chứng cao.

Trĩ ngoại

• Độ I: Búi trĩ nhỏ, gây cảm giác cộm nhẹ vùng hậu môn; có thể chảy ít máu khi đại tiện.

• Độ II: Búi trĩ to hơn, gây đau, ngứa rát, bất tiện khi ngồi hoặc đứng lâu.

• Độ III: Búi trĩ sa ra ngoài, có thể gây tắc nghẽn; tình trạng chảy máu tăng lên.

• Độ IV: Búi trĩ sa hoàn toàn ra ngoài, nguy cơ viêm nhiễm và mắc thêm các bệnh lý hậu môn - trực tràng khác nếu không điều trị.

Việc xác định đúng cấp độ bệnh có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ xuất huyết do trĩ

Để phòng ngừa trĩ cũng như hạn chế chảy máu, người bệnh cần điều chỉnh lối sống và chế độ sinh hoạt.

1. Điều chỉnh chế độ ăn uống

Khi đã mắc trĩ hoặc có dấu hiệu chảy máu, việc thay đổi chế độ ăn là rất cần thiết:

Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu chất xơ để phòng táo bón.

Uống đủ nước, tối thiểu khoảng 2 lít/ngày (trừ khi có chống chỉ định của bác sĩ).

 Hạn chế thực phẩm cay nóng, nhiều gia vị như ớt, tiêu.

Giảm đồ uống kích thích như cà phê, bia, rượu.

Chế độ ăn hợp lý giúp làm mềm phân, giảm áp lực lên tĩnh mạch hậu môn và hạn chế chảy máu.

2. Điều chỉnh sinh hoạt

Nghỉ ngơi điều độ, tránh thức khuya kéo dài.

Tập luyện thể dục thường xuyên như đi bộ, yoga, bơi lội; không cần tập quá sức nhưng nên duy trì đều đặn.

Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu. Người làm việc văn phòng nên dành 2 - 5 phút vận động nhẹ sau mỗi 2 - 3 giờ làm việc.

Không rặn mạnh khi đại tiện và không ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh.

Chỉ cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý và sinh hoạt khoa học, sức khỏe sẽ có những cải thiện tích cực, không chỉ trong phòng ngừa và điều trị trĩ mà còn góp phần nâng cao thể trạng chung.

Đừng chủ quan với dấu hiệu đại tiện ra máu

Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể chỉ thấy máu dính trên giấy vệ sinh hoặc lẫn một ít trên bề mặt phân. Do lượng máu ít và ít gây đau, nhiều người dễ bỏ qua. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng, máu có thể nhỏ giọt hoặc chảy thành tia trong lúc đại tiện.

Xuất huyết kéo dài khiến cơ thể mất máu mạn tính, dẫn đến thiếu máu với các biểu hiện như mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, da xanh xao, tim đập nhanh. Nếu mất máu nhiều trong thời gian ngắn, người bệnh có thể rơi vào tình trạng choáng, tụt huyết áp, nguy hiểm đến tính mạng.

Ngoài xuất huyết, trĩ còn có thể gây biến chứng như trĩ huyết khối (hình thành cục máu đông trong búi trĩ gây đau dữ dội), nhiễm trùng hoặc sa nghẹt hậu môn.

Vì vậy, khi xuất hiện bất kỳ biểu hiện đại tiện ra máu nào, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân. Bên cạnh trĩ, đây cũng có thể là dấu hiệu của polyp đại tràng hoặc ung thư đại trực tràng.

Chủ động khám sớm khi có các dấu hiệu như chảy máu tái diễn nhiều lần, máu chảy thành tia, sa búi trĩ không tự co, mệt mỏi kéo dài… sẽ giúp người bệnh phòng tránh những biến chứng đáng tiếc.

Phạm Hường (theo báo SK&ĐS)