Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng đường hô hấp cấp, có thể do vi khuẩn, virus hoặc nấm gây ra và là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ nhập viện. Dù điều hòa không trực tiếp gây bệnh, nhưng nếu dùng không đúng cách, nó có thể tạo điều kiện thuận lợi để bệnh phát triển.

Nguyên nhân chính gây viêm phổi ở trẻ là do vi khuẩn và virus. Tuy nhiên, môi trường sống và cách chăm sóc có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Điều hòa nếu không được vệ sinh thường xuyên có thể tích tụ bụi bẩn, nấm mốc và vi khuẩn. Khi máy hoạt động, các tác nhân này sẽ phát tán trong không khí và xâm nhập vào đường hô hấp của trẻ, đặc biệt là trẻ có hệ miễn dịch còn yếu.

Ngoài ra, không khí lạnh và khô từ điều hòa còn làm giảm độ ẩm niêm mạc đường hô hấp, khiến lớp bảo vệ tự nhiên bị suy yếu, tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công.

Ngủ điều hòa sai cách có thể khiến trẻ dễ mắc bệnh hô hấp - Hình minh họa

Những yếu tố nguy hiểm nhiều người bỏ qua

Một sai lầm phổ biến là để nhiệt độ điều hòa quá thấp, đặc biệt vào ban đêm. Sự chênh lệch nhiệt độ giữa môi trường bên ngoài và trong phòng có thể khiến cơ thể trẻ không kịp thích nghi.

Ngoài ra,  nhiệt độ thấp kéo dài có thể làm co mạch đường hô hấp, giảm sức đề kháng tại chỗ, khiến trẻ dễ mắc các bệnh như viêm mũi, viêm phế quản và tiến triển thành viêm phổi nếu không được kiểm soát.

Nhiều gia đình đặt trẻ nằm ngay dưới luồng gió điều hòa mà không biết rằng điều này có thể gây hại. Luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mũi, họng khiến niêm mạc bị kích thích, dễ viêm nhiễm.

Đặc biệt với trẻ sơ sinh, hệ hô hấp còn non yếu, việc tiếp xúc trực tiếp với luồng khí lạnh trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp.

Một yếu tố khác ít được chú ý là phòng điều hòa thường đóng kín để giữ lạnh. Điều này khiến không khí không được lưu thông, dễ tích tụ vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh.

Trong môi trường như vậy, nếu có một người mang mầm bệnh, nguy cơ lây nhiễm cho trẻ sẽ cao hơn, đặc biệt là các bệnh hô hấp.

Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ cần nhận biết sớm

Viêm phổi ở trẻ có thể diễn tiến nhanh nếu không được phát hiện kịp thời. Một số dấu hiệu cảnh báo gồm:

Ho kéo dài, thở nhanh hoặc khó thở

Sốt cao hoặc sốt kéo dài

Bỏ bú, quấy khóc, mệt mỏi

Thở rút lõm lồng ngực

Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể không biểu hiện rõ ràng nhưng vẫn diễn tiến nặng. Vì vậy, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý.

 Vệ sinh điều hòa định kỳ giúp giảm nguy cơ vi khuẩn gây bệnh - Hình minh họa

Sử dụng điều hòa đúng cách để bảo vệ trẻ

Các chuyên gia khuyến cáo, cha mẹ vẫn có thể cho trẻ ngủ điều hòa nhưng cần tuân thủ các nguyên tắc an toàn:

Duy trì nhiệt độ phòng từ 26–28°C

Không để gió thổi trực tiếp vào trẻ

Vệ sinh điều hòa định kỳ để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn

Giữ ấm vùng cổ, ngực và bàn chân cho trẻ

Cho trẻ uống đủ nước để tránh khô niêm mạc

Ngoài ra, nên mở cửa phòng định kỳ hoặc sử dụng máy tạo ẩm để đảm bảo không khí lưu thông và duy trì độ ẩm phù hợp.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu:

Thở nhanh, khó thở

Sốt cao không hạ

Trẻ li bì, bỏ ăn

Ho nặng, kéo dài

Viêm phổi là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu chăm sóc đúng cách, đặc biệt trong mùa hè – thời điểm điều hòa được sử dụng thường xuyên.

Việc sử dụng điều hòa không sai, nhưng cách sử dụng mới là yếu tố quyết định. Hiểu đúng và điều chỉnh thói quen sẽ giúp cha mẹ bảo vệ con khỏi những nguy cơ bệnh lý không đáng có.

Phạm Hường (nguồn báo SK&ĐS)